LỊCH SỬ HÌNH THÀNH XÃ ÂN PHÚ

Ân Phú là một xã miền sơn cước, xã có diện tích hơn 9 km², trên 2000 dân, giáp ranh với 7 xã: Đức Hoà, Đức Lạc, Đức Đồng (huyện Đức Thọ), Đức Giang (huyện Vũ Quang), Sơn Thuỷ, Sơn Trà, Sơn Long (huyện Hương Sơn). Xã Ân Phú nằm dưới chân núi Mồng Gà và bên bờ sông Ngàn Sâu - thượng nguồn sông La, cách bến Tam Soa (Linh Cảm) khoảng 3 km về phía tả ngạn sông Ngàn Sâu. Xã có trục đường liên huyện từ Sơn Long (quốc lộ 8) đi thị trấn Vũ Quang, trước đây nằm trên tuyến giao thông đường thuỷ Bắc - Nam,  đã gắn với lịch sử lâu đời cho đến nay ít nhất đã 600 năm, kể từ khi Trạng Sử, Trạng Trần về đây khai dân lập ấp, khoảng năm 1400 đến 1410.

Ân Phú có tên đầu tiên là Kẻ Boòng rồi thôn Trại Đầu. Thời nhà Lê có tên là xã Trại Đầu (huyện Hương Sơn), đến thời nhà Nguyễn đổi tên là xã Ân Phú. Sau đó có tên là xã Đức Ân. Trải qua các thời kỳ thuộc huyện Hương Sơn, huyện Đức Thọ và năm 2000 thuộc huyện Vũ Quang. Tên Ân Phú có chính thức từ đầu đời Tự Đức (1847), năm 1946 là một thôn thuộc xã Đồng Công, năm 1948 thành lập xã Đức Ân thuộc huyện Đức thọ. Đến  năm 1972 được trả lại tên Ân Phú. Trước đây, Ân Phú là có 5 làng: làng Trại Đầu, làng Boòng, làng Đông, làng Đoài, làng Bổn. Làng Đông và làng Bổn bị mất tích. Sau nhiều lần chia tách, sáp nhập đến thập kỷ 60 của thế kỷ trước các làng có tên: Thượng Đình, Trung Đình, Hạ Đình, Tân Boòng, Tân Miệu và chia thành các đội sản xuất.

Ân Phú cũng là mảnh đất có nhiều di tích văn hoá về thờ cúng các vị thần linh, trong đó được các vua nhà Lênhà Nguyễn phong sắc. Trong các vị thần nhân dân Ân Phú thờ phụng có các vị nhiên thần là: Đức Kê Quan sơn Đại Vương, Đức Huy Ánh Thùy Khánh Đại Vương, Đức Song Đồng Ngọc nữ, Đức Sơn Tinh Công chúa, Đức Thổ Sơn Hùng trấn, Đức Cao sơn Sơn thần, Đức Thiên trụ Đế tích; 5 vị là người thực trong lịch sử đời nhà Trầnnhà Lê - gọi là nhân thần; một là Lê Triều Hoàng Hậu Ngô Thị Quận Quân, hai là Trần triều Trạng nguyên Kim Tử Vinh Lộc đại phu, ba là tiền Lê đô chỉ huy sứ Lê Ngọc Xán, bốn là Kim Quy Sơn Tiền Trần Trạng nguyên và năm là Tiền Lê Quốc tử giám giám sinh Lê tiên sinh đại lang. Hiện nay, ở xã đất Ân Phú có 3 di sản văn hoá đã được cấp Bằng di tích lịch sử văn hóa, đó là: Di tích lịch sử văn hóa Đền Vại; Nhà thờ Nguyễn Tính thuộc dòng họ Nguyễn Sĩ; Nhà thờ họ Đặng. Ngoài ra, xã còn có Điện Thạch bàn dưới chân núi Mồng Gà và các đền khác thờ các vị nhiên thần hộ quốc giúp dân hiển ứng trên núi Mồng Gà, đã được các vua nhà Nguyễn ban sắc tặng, các sắc này hiện đang lưu giữ tại xã bao gồm 41 sắc phong được các nhà vui thời phong kiến giao cho xã Ân phú thời cúng các vị thần và những người có công với nước. Nơi đây là quê hương của nhà thơ, bộ trưởng bộ canh nông, bộ trưởng bộ văn hóa, Thứ trưởng Bộ Canh nông, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thứ trưởng Tổng thư ký Hội đồng Chính phủ,  Bộ trưởng đặc trách công tác văn hoá - nghệ thuật tại Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng, kiêm Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Cù Huy Cận.

Căn cứ các hồ sơ lưu trữ tại xã là có 41 sắc phong trong đó có 26 sắc phong  đã được nhà sử học Thái kim Đỉnh Phiên dịch. Tên xã Ân Phú có từ đời Vua Tự Đức thứ 33 năm 1880 đến Vua Khải Định thứ 10 năm  1925.

Lịch sử hình thành xã Ân Phú là một xã có từ lâu không sát nhập và chia tách với các xã khác./.

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH
 Liên kết website
Thống kê: 44.728
Online: 27